تولد راکارد؛ از گفتوگوی آویدتاک تا تحول واقعی
در یکی از قسمتهای ویدیوی آویدتاک، سه نفر از اعضای کلیدی آوید درباره تاریخچه، داستان شکلگیری و جزئیات فنی و تجربی محصول راکارد گفتوگو کردند؛ افرادی که مسئولیت هدایت شرکت، مدیریت توسعه محصول و طراحی تجربه کاربری را بر عهده دارند. آنچه در ادامه میخوانید، روایت بازنویسیشده همان گفتوگوست؛ نگاهی شفاف و کوتاه به اینکه راکارد چگونه از دل یک نیاز واقعی متولد شد، بر چه فرهنگی رشد کرد و امروز چه ارزشی برای کاربران و سازمانها میآفریند.
فرهنگ تیم آوید: یادگیری مداوم، تمرکز و تعهد به کیفیت
شخصیت هر محصول، بازتاب فرهنگ تیمی است که آن را میسازد. برای همین، فهمیدن هویت و فرهنگ پشت راکارد، بخش مهمی از شناخت خود محصول است.
۱. یادگیری مداوم، ارزشمندتر از مهارتهای گذرا
در آوید هنگام جذب نیرو، مهمترین معیار، صرفاً مهارت فعلی نیست؛ توانایی یادگیری و رشد مداوم است. یک جمله کلیدی در فرهنگ تیم این است: «چیزی به اسم ”نمیدونم“ و ”نمیتونم“ نداریم؛ یعنی هنوز یاد نگرفتیم.»
این نگاه یعنی:
- ما خودمان را محدود به تکنولوژیها و ابزارهای فعلی نمیکنیم.
- اگر فردا بهترین راهحل با تکنولوژی دیگری باشد، آن را یاد میگیریم.
- تیم آوید همیشه در حال رشد است؛ پس محصولاتش هم دائماً بهتر میشوند.
این داستان به وضوح در هویت برند راکارد انعکاس مییابد: تیمی که همیشه در حال یادگیری است، محصولی میسازد که همیشه در حال بهتر شدن است.
۲. تمرکز و تعهد بلندمدت؛ یک هدف، یک سفر بیپایان
رویکرد آوید به تمرکز، بسیار جدی است. در روز مصاحبه، از آقای کارگر خواسته شد تکلیفش را با پروژههای جانبی مشخص کند و شرط همکاری این بود که «روی یک مسیر تمرکز کن. یا پروژههای جانبی، یا آوید.» او تصمیم گرفت تمام تمرکز خود را روی آوید بگذارد و نتیجه این تصمیم، سالها همکاری متمرکز و ساخت بخشهای کلیدی زیرساخت محصولات آوید، از جمله راکارد، بود.
این نگاه در آوید اینطور خلاصه میشود:
- بهجای چند هندوانه نصفه و نیمه، یک هندوانه را کامل بردار.
- تمرکز روی یک محصول، یعنی تعهد بلندمدت به پشتیبانی و توسعه آن.
- برای مشتری سازمانی، این یعنی: پشت راکارد، یک تیم «تماموقت» ایستاده است، نه یک پروژه موقتی.
راکارد از دل یک چالش واقعی در تیم پشتیبانی متولد شد…
راکارد نتیجه یک ایدهپردازی فانتزی نبود؛ بلکه از دل یک چالش واقعی در تیم پشتیبانی آوید شکل گرفت و بهتدریج به راهحلی کاربردی و امن تبدیل شد.
چالش واقعی از کجا شروع شد؟
تیم پشتیبانی آوید، در کار با مشتریان سازمانی، با چند مشکل جدی روبهرو بود:
- سرعت پشتیبانی:
فرایندهای تماس و هماهنگی بین تیمها باعث ایجاد تأخیر در انجام وظایف میشد. همچنین، استفاده از ابزارهای مختلف و محدودیتهای شبکهای موجب کندی روند کار و کاهش سرعت پاسخگویی میگردید. - چالشهای امنیتی:
در برخی موارد، نیاز بود که پسورد سیستم مقصد به کارشناس داده شود که خطرات امنیتی جدی به همراه داشت و انتقال فایلها از طریق روشهای ناامن و استفاده از ابزارهای ریموت دسکتاپ کرکشده ریسک امنیتی را بهشدت افزایش میداد. - وابستگی به زیرساخت خارجی:
در بسیاری از مواقع، ارتباط با ابزارهای پشتیبانی به دلیل تغییر وضعیت اینترنت بینالمللی دچار اختلال میشد. این اختلالها علاوه بر افزایش هزینهها، امنیت و پایداری کسبوکار را نیز تهدید میکرد.
آوید نمیخواست کیفیت پشتیبانی و امنیت مشتریان را به ابزارهایی بسپارد که کنترلی روی آنها ندارد. از همینجا، ایده ساخت یک ابزار داخلی برای پشتیبانی از راه دور شکل گرفت.
AAS | نقطه شروع راکارد پیش از نامگذاری
اولین گام در مسیر ساخت راکارد، توسعه ابزاری داخلی به نام Avid Auto Support (AAS) بود؛ ابزاری که بهطور اختصاصی برای استفاده تیم پشتیبانی آوید طراحی شده بود.
ویژگیهای برجسته AAS
- اتصال امن و رمزنگاریشده به سیستم مقصد
- کاهش نیاز به دریافت پسورد از کاربر نهایی
- ثبت گزارشات اتصال برای پیگیری و شفافیت
- طراحی ویژه برای سناریوهای پشتیبانی واقعی
نتیجه این شد که به گفته تیم پشتیبانی، استفاده از این ابزار داخلی، سرعت ارائه خدمات را تقریباً چندین برابر کرد. این موفقیت عملی پیام واضحی داشت: این ابزار صرفاً یک راهکار داخلی نبود، بلکه هسته یک محصول قدرتمند و جدی بود.
از AAS تا راکارد: مسیر تحول یک محصول
پس از مدتی استفاده داخلی، این ابزار در تعامل با چند کارفرمای بزرگ بهکار گرفته شد و بهسرعت درخواستهایی از سمت آنها مطرح گردید:
«ابزاری که شما برای پشتیبانی از آن استفاده میکنید را به ما هم بدهید؛ ما برای ارتباط با شعب، کاربران و پیمانکارانمان به همین سطح امنیت و راحتی نیاز داریم.» از این نقطه، مسیر تبدیل ابزار داخلی به محصول شروع شد.
از AAS تا خط زمانی رشد راکارد
شکل گیری تیم توسعه و بلوغ AAS:
- اسفند ۱۴۰۰: شکلگیری ایده اولیه AAS بر اساس نیاز تیم پشتیبانی
- فروردین ۱۴۰۱: شروع جدی توسعه نسخه اولیه AAS
- خرداد ۱۴۰۱: اولین خروجی عملی و ورود به فاز تستهای امنیتی AAS
- تا بهمن ۱۴۰۱: ترغیب کارفرمایان برای استفاده از AAS و دریافت آپدیت های مختلف
شکلگیری ایده راکارد از دل نیاز کارفرمایان و ایده ارائه خدمات عمومی:
- تابستان ۱۴۰۲: تشکیل تیم رسمی توسعه راکارد
- بازنویسی پروتکلها
- تقویت معماری امنیتی
- آمادهسازی برای ارائه عمومی(Public)
- نیمه پاییز ۱۴۰۲: انتشار نسخه آزمایشی (بتا)
- اردیبهشت ۱۴۰۳: تشکیل تیم جدید برای توسعه راکارد
- شهریور ۱۴۰۳: انتشار رسمی نسخه عمومی (Public)
رشد دهانبهدهان راکارد
نسخه عمومی (Public) راکارد بدون استفاده از کمپینهای تبلیغاتی سنگین، بیشتر از طریق رشد دهانبهدهان به موفقیت رسید. هدف روزانه کاربران در کمتر از یک سال محقق شد و پس از آن، بهطور مستمر شکسته میشود. این رشد طبیعی نشان میدهد که راکارد یک محصول «زنده» است که همزمان با نیازهای واقعی کاربران رشد کرده و همچنان در حال تکامل است.
داستان UX/UI در طراحی راکارد
یک چالش بزرگ در طراحی راکارد این بود که باید این محصول هم برای کاربران عادی و غیرفنی «قابلاستفاده و ساده» باشد، و هم برای ادمینها و کارشناسان فنی «ابزار حرفهای» با امکانات پیشرفته باشد.
ساده برای همه، حرفهای برای حرفهایها
- در سطح اول:
کاربر تنها با یک ID ساده و یک دکمه اتصال مواجه است. نیازی به درک مفاهیم پیچیده شبکه یا تنظیمات امنیتی وجود ندارد. هدف این است که کاربر بتواند «به سرعت وصل شود و اقدام لازم را انجام دهد».
- در لایههای عمیقتر:
تنظیمات تخصصی برای متخصصین در نظر گرفته شده است. ادمینهای سازمانی میتوانند سیاستهای امنیتی، نوع ارتباط، کنترل دسترسیها و سایر جزئیات را به دلخواه تنظیم کنند.
راحتی بهمعنای بینظمی نیست!
سادگی رابط کاربری راکارد، نتیجه یک فرایند کاملاً مهندسیشده است:
- استفاده از یک فریمورک داخلی UI در آوید
- طراحی و بازطراحی مداوم صفحات با مشارکت تیم UX
- استفاده از تجربه سایر محصولات سازمانی آوید برای یکپارچگی تجربه کاربری
نتیجه این است که راکارد تجربهای بدون دغدغه برای کاربران تازهوارد فراهم میکند، در حالی که برای کاربران حرفهای نیز ابزاری جامع و کامل به شمار میرود که هیچگونه محدودیت و سطحی بودن ندارد.
امنیت پایدار در نسخه عمومی راکارد
امنیت و حریم خصوصی، هسته اصلی طراحی راکارد به شمار میآیند، بهویژه در نسخه عمومی (Public) که برای استفاده روزمره کاربران و کسبوکارها طراحی و ارائه شده است.
عدم ذخیرهسازی دیتای حساس
- محتوای چتها روی سرور ذخیره و بهصورت دائمی نگهداری نمیشود.
- فایلهای جابهجا شده پس از انتقال، در زیرساخت سرور نگهداری نمیشوند.
- محتوای ارتباط (آنچه روی صفحه رد و بدل میشود) در سرور ثبت دائمی نمیشود.
در نسخه عمومی (Public) راکارد، ارتباطات بهصورت نقطهبهنقطه (Point-to-Point) و با رمزنگاری امن (TLS/SSL) انجام میشود. به زبان ساده، سرور تنها به برقراری ارتباط امن کمک میکند، اما محتوای ارتباطات کاملاً متعلق به دو طرف اتصال است، نه سرور.
رمز یکبارمصرف (TOTP)
برای سناریوهای حساستر، مانند دورکاری یا اتصال پیمانکاران، راکارد از رمز یکبارمصرف (TOTP) پشتیبانی میکند:
- هر رمز تولیدشده حدود ۳۰ ثانیه اعتبار دارد و پس از آن منقضی میشود.
- حتی اگر رمز دیده یا ذخیره شود، فقط در همان بازه کوتاه قابلاستفاده است.
- برای هر کاربر یا پیمانکار، رمز TOTP جداگانه و بهصورت مدیریتشده تعیین میشود.
این قابلیت، امنیت را بهطور چشمگیری افزایش میدهد، چون:
- خطر افشای گذرواژه ثابت را به حداقل میرساند.
- مدیریت دسترسیها را برای ادمینها سادهتر میکند.
کنترل دسترسی و جلوگیری از حملات
راکارد بهطور دقیق دسترسیها را مدیریت میکند:
- سطح دسترسیها طبق اصل حداقل دسترسی (Least Privilege) تعریف شود.
- دسترسی هر کاربر بهصورت کاملاً متناسب با نیاز واقعی و نقش کاری او تنظیم میشود.
- در صورت چند تلاش ناموفق ورود، حساب کاربر بهطور خودکار مسدود و حمله متوقف میشود.
پشتیبانی ۲۴ ساعته
نسخه عمومی (Public) راکارد، با پشتیبانی ۲۴ ساعته همراه است. این یعنی:
- کاربران در صورت بروز مشکل، بهطور مستقیم با تیم سازنده در ارتباط هستند.
- بازخوردهای کاربران بهسرعت دریافت و به تیم توسعه منتقل میشود.
- سامانه راکارد هر روز با همین بازخوردها بهبود مییابد و کاملتر میشود.
این ساختار امنیتی و پشتیبانی مداوم، به راکارد این امکان را میدهد که همواره محصولی امن و پایدار برای کاربران خود ارائه دهد.
ارزشهایی که راکارد بر آن بنا شده است…
آنچه راکارد را متمایز میکند، فقط فهرست فیچرها نیست؛ بلکه ترکیب فرهنگ تیم، ریشههای شکلگیری محصول و معماری فنی آن است:
- از یک نیاز واقعی داخلی شکل گرفته، نه از یک ایده تئوریک روی کاغذ.
- با عدد و تجربه ثابت شده؛ مانند افزایش چندبرابری سرعت پشتیبانی آوید.
- رشد آن بیشتر بهصورت دهانبهدهان و مبتنی بر رضایت کاربران بوده است.
- در نسخه عمومی (Public)، تلاش شده یک ابزار امن، معتبر و رایگان در اختیار کاربران قرار بگیرد.
- پشتیبانی آن بهصورت ۲۴ ساعته انجام میشود تا تجربه کاربری و امنیت بهطور مداوم حفظ شود.