وقتی دورکاری دیگر انتخاب نیست، زیرساخت شما آماده است؟
فرض کنید صبح، کمی قبل از شروع ساعت کاری، اعلام می‌شود که به‌دلیل شرایط جوی رفت‌وآمد در شهر مختل شده و بخش زیادی از کارکنان امکان حضور در محل کار را ندارند. تصمیم اولیه ساده به نظر می‌رسد: «امروز دورکار باشید.» اما برای مدیر IT و مدیران سازمان، مسئله تازه از همین لحظه شروع می‌شود. آیا همه کارکنان به سیستم‌های موردنیازشان دسترسی دارند؟ اگر تعداد اتصال‌های راه دور ناگهان چند برابر شود، زیرساخت پاسخ‌گو خواهد بود؟ و مهم‌تر از همه، آیا این دسترسی‌ها همچنان امن و قابل‌کنترل باقی می‌مانند؟
اما ماجرا فقط به اتصال ختم نمی‌شود…
دورکاری در شرایط بحرانی با دورکاری معمولی تفاوت دارد. وقتی تعداد زیادی از کارکنان بهصورت ناگهانی خارج از سازمان قرار می‌گیرند، فقط داشتن یک نرمافزار اتصال از راه دور کافی نیست. سطح دسترسی کاربران، امنیت ارتباط، ظرفیت زیرساخت، پشتیبانی از راه دور و دسترس‌پذیری سرویس‌های حیاتی باید از قبل مشخص شده باشد. چون وقتی بحران شروع می‌شود، فرصت چندانی برای آزمون‌وخطا باقی نمی‌ماند و آمادگی واقعی زمانی شکل می‌گیرد که سازمان پیش از بحران، سناریوی دورکاری اضطراری خود را طراحی کرده باشد.
دورکاری در شرایط بحرانی چه فرقی با دورکاری عادی دارد؟
در شرایط عادی، تعداد کاربران دورکار معمولاً مشخص است و تیم IT فرصت دارد دسترسی‌ها، مشکلات فنی و درخواست‌های پشتیبانی را بهصورت موردی مدیریت کند. اما در یک بحران، شرایط میتواند ظرف چند ساعت تغییر کند؛ تعداد زیادی از کارکنان بیرون از سازمان می‌مانند، درخواست‌های اتصال افزایش پیدا می‌کند و فشار بیشتری به زیرساخت و تیم پشتیبانی وارد می‌شود. در چنین شرایطی، داشتن امکان دورکاری کافی نیست؛ سازمان باید برای افزایش ناگهانی تعداد کاربران و ریسک‌های امنیتی آن آماده باشد.
| شرایط اولیه | اثر روی سازمان | ریسک IT و امنیت | آمادگی موردنیاز |
|---|---|---|---|
| تعطیلی یا محدودیت تردد | کاهش حضور کارکنان | افزایش اتصال‌های خارج سازمان | دسترسی امن از راه دور |
| شرایط نامساعد جوی | کاهش دسترسی به محل کار | وابستگی بیشتر به سرویس آنلاین | افزایش پایداری سرویس‌ها |
| افزایش ناگهانی دورکاری | فشار بیشتر بر تیم IT | ایجاد دسترسیهای کنترلنشده | تعریف دقیق سطح دسترسی |
| مشکل سیستم کاربر | اختلال در ادامه فعالیت | افزایش درخواست پشتیبانی | پشتیبانی امن از راه دور |
| اختلال سرویس‌های حیاتی | توقف بخشی از عملیات | قطع دسترسی به سرویس‌ها | Backup و Disaster Recovery |
| اتصال از شبکه‌های عمومی | افزایش سطح تهدید امنیتی | احتمال دسترسی غیرمجاز | احراز هویت و کنترل دسترسی |
این زنجیره نشان می‌دهد که در شرایط بحرانی، مسئله فقط وصل شدن کارمند به سیستم شرکت نیست. سازمان باید بتواند تعداد بیشتری از اتصالها را بدون از دست دادن کنترل، امنیت و کیفیت سرویس مدیریت کند.
آیا بحران همیشه با خاموش شدن سرور شروع می‌شود؟
وقتی صحبت از Business Continuity یا Disaster Recovery می‌شود، معمولاً ذهن‌ها به سمت خرابی سرور، قطعی شبکه یا حمله سایبری می‌رود. اما گاهی زیرساخت فنی کاملاً سالم است و مشکل از جایی شروع می‌شود که کمتر به آن توجه شده: کارکنان نمی‌توانند به محل کار یا منابع سازمان دسترسی داشته باشند. در چنین شرایطی، وابستگی به دورکاری افزایش پیدا می‌کند و فشار روی تیم IT بیشتر می‌شود.
- کاهش حضور کارکنان: بخشی از نیروها نمی‌توانند به محل کار برسند و باید از راه دور فعالیت کنند.
- افزایش نیاز به دسترسی: کاربران بیشتری به سیستم‌ها، فایل‌ها و نرم‌افزارهای داخل سازمان نیاز پیدا می‌کنند.
- افزایش درخواست‌های پشتیبانی: مشکلات سیستم کاربران باید بدون حضور فیزیکی تیم IT برطرف شود.
- فشار بیشتر روی زیرساخت: سرویس‌ها و ارتباطات باید پاسخ‌گوی تعداد بیشتری از کاربران راه دور باشند.
- افزایش ریسک امنیتی: راه‌حل‌های موقت و دسترسیهای عجولانه می‌توانند احتمال دسترسی غیرمجاز را افزایش دهند.
در چنین شرایطی، یک بحران بیرون از سازمان میتواند خیلی سریع به یک مسئله عملیاتی و امنیتی در داخل سازمان تبدیل شود.
دسترسی سریع بدون کنترل چه ریسکی دارد؟
فرض کنید به‌جای یک کاربر، ۴۰ نفر بهصورت همزمان بخواهند از خانه به سیستم‌های شرکت متصل شوند. در چنین شرایطی، اگر سیاست مشخصی برای دسترسی وجود نداشته باشد، احتمال ایجاد دسترسی بیش‌ازحد، باقی ماندن دسترسیهای موقت یا استفاده از روش‌های کنترلنشده بیشتر می‌شود.
به همین دلیل، امنیت دورکاری باید قبل از بحران طراحی شود. احراز هویت، سطح دسترسی، مدیریت کاربران، امنیت دستگاهها و ثبت اتصالها باید از قبل مشخص باشند تا با افزایش ناگهانی کاربران، کنترل و امنیت از دست نرود.
سازمانی برای دورکاری اضطراری آماده است که بتواند دسترسی لازم را سریع فراهم کند، بدون اینکه برای سرعت، کنترل امنیتی خود را کنار بگذارد.
اگر فردا بیشتر کارکنان نتوانند به شرکت بیایند چه می‌شود؟
برای بررسی آمادگی سازمان لازم نیست منتظر یک بحران واقعی بمانید. یک سناریوی ساده را تصور کنید: فردا صبح ۶۰ درصد کارکنان امکان حضور در شرکت ندارند و باید کار خود را از خانه ادامه دهند. حالا سؤال این است که زیرساخت IT، تیم پشتیبانی و سیاست‌های دسترسی سازمان تا چه اندازه برای چنین شرایطی آماده‌اند؟
وضعیت سازمان را با جدول زیر بررسی کنید:
| بخش مورد بررسی | سؤالی که باید پاسخ آن مشخص باشد | اگر پاسخ مشخص نیست |
|---|---|---|
| دسترسی از راه دور | کارکنان چگونه به سیستم‌های موردنیازشان متصل می‌شوند؟ | راهکار Remote Access سازمان نیاز به بازبینی دارد. |
| سطح دسترسی | هر کاربر دقیقاً به چه سیستم‌هایی دسترسی دارد؟ | احتمال اعطای دسترسی بیش‌ازحد وجود دارد. |
| احراز هویت | هویت کاربری که خارج از شبکه است چگونه تأیید می‌شود؟ | سیاست احراز هویت باید بررسی شود. |
| پشتیبانی IT | تیم IT چطور سیستم کارکنان دورکار را پشتیبانی می‌کند؟ | زمان رفع مشکل در بحران افزایش پیدا می‌کند. |
| ظرفیت زیرساخت | اگر تعداد کاربران چند برابر شود، سرویس‌ها پاسخ می‌دهند؟ | ظرفیت باید پیش از بحران آزمایش شود. |
| امنیت دستگاهها | وضعیت امنیت سیستم‌هایی که از بیرون متصل می‌شوند چیست؟ | سیاست Endpoint Security نیاز به بررسی دارد. |
| سرویس‌های حیاتی | اگر یک سرویس مهم قطع شود، مسیر جایگزین چیست؟ | BCP و Disaster Recovery باید بازبینی شوند. |
| پشتیبان‌گیری | آخرین Backup سالم و قابل‌بازیابی مربوط به چه زمانی است؟ | وجود Backup بدون بررسی امکان بازیابی کافی نیست. |
| مدیریت دسترسی | چه کسی میتواند دسترسی کاربران را ایجاد، تغییر یا لغو کند؟ | مدیریت متمرکز دسترسی‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. |
| سوابق اتصال | آیا مشخص است چه کسی و چه زمانی به یک سیستم متصل شده است؟ | ثبت و بررسی سوابق اتصال باید در نظر گرفته شود. |
اگر برای چند ردیف این جدول پاسخ روشنی ندارید، احتمالاً بخشی از فرایند دورکاری سازمان هنوز به تصمیم‌های موردی وابسته است. این نقاط ضعف ممکن است در روزهای عادی دیده نشوند، اما در زمان بحران خیلی سریع خودشان را نشان می‌دهند.
دورکاری امن، بخشی از تداوم کسبوکار است
در یک سازمان، دسترسی از راه دور فقط برای رفع مشکل یک سیستم یا اتصال یک کارمند به کامپیوتر شرکت نیست. وقتی دورکاری گسترده می‌شود، Remote Access به بخشی از زیرساخت ادامه فعالیت سازمان تبدیل می‌شود و باید مثل سایر سرویس‌های مهم، از قبل برای آن برنامه داشت.
تیم IT باید بتواند دسترسی کاربران را مدیریت کند، از سیستم‌ها بهصورت امن پشتیبانی کند و روی اتصال‌های راه دور کنترل داشته باشد. در این شرایط، سرعت اتصال به‌تنهایی کافی نیست؛ امنیت، سطح دسترسی و مدیریت کاربران هم اهمیت دارد.
راکارد چه نقشی در دورکاری سازمانی دارد؟
راکارد میتواند در شرایط دورکاری، مسیر دسترسی کاربران و تیم IT به سیستم‌های داخل سازمان را ساده‌تر و قابل‌کنترل‌تر کند. در نسخه سازمانی راکارد، مدیریت متمرکز کاربران، کنترل سطح دسترسی و مدیریت نشست‌های اتصال در نظر گرفته شده تا تیم IT بتواند مشخص کند چه کسی، به چه سیستمی و با چه سطحی از دسترسی متصل شود.
این موضوع زمانی مهم‌تر می‌شود که تعداد کاربران دورکار ناگهان افزایش پیدا کند. در چنین شرایطی، داشتن یک نرم افزار کنترل از راه دور فقط برای برقراری اتصال کافی نیست و کنترل دسترسی و مدیریت کاربران هم اهمیت پیدا می‌کند. برای نیازهای سازمانی می‌توانید نسخه سازمانی راکارد را بررسی کنید و برای مشاهده نسخه‌های عمومی نیز به صفحه دانلود راکارد مراجعه کنید.
اما چه چیزی میتواند این سناریو را فعال کند؟
تا اینجا درباره شرایطی صحبت کردیم که تعداد زیادی از کارکنان ناگهان مجبور به دورکاری می‌شوند. اما سؤال بعدی این است که چه اتفاقی میتواند سازمان را در چنین موقعیتی قرار دهد؟ تعطیلی ناگهانی، محدودیت تردد، سیلاب یا شرایط نامساعد جوی از جمله سناریوهایی هستند که می‌توانند حضور کارکنان را مختل کنند و وابستگی سازمان به زیرساخت دورکاری را افزایش دهند.
یکی از موضوعاتی که میتواند برای بررسی چنین سناریویی مورد توجه قرار گیرد، ال‌نینو و تغییرات احتمالی شرایط جوی است. این موضوع نه به این دلیل اهمیت دارد که حتماً قرار است یک بحران مشخص رخ دهد، بلکه چون همین عدم قطعیت، فرصت خوبی برای بررسی آمادگی سازمان در برابر اتفاقات پیش‌بینی‌نشده ایجاد می‌کند.
ال‌نینو چه ارتباطی با دورکاری سازمانی دارد؟
ال‌نینو به‌خودی‌خود یک مسئله IT نیست، اما تغییرات جوی ناشی از آن میتواند روی نحوه فعالیت سازمان اثر بگذارد. اگر شرایط جوی باعث تعطیلی، محدودیت تردد یا کاهش حضور کارکنان شود، نیاز به دورکاری در مدت کوتاهی افزایش پیدا می‌کند. از این نقطه، موضوع دیگر فقط آب‌وهوا نیست و مستقیماً به تداوم کسبوکار، دسترسی از راه دور و آمادگی زیرساخت IT مربوط می‌شود.
- کاهش حضور کارکنان: شرایط جوی میتواند دسترسی نیروها به محل کار را محدود کند.
- افزایش ناگهانی دورکاری: تعداد کاربران راه دور ممکن است در مدت کوتاهی چند برابر شود.
- افزایش فشار بر زیرساخت: سرویس‌ها باید پاسخ‌گوی تعداد بیشتری از اتصال‌های همزمان باشند.
- افزایش نیاز به پشتیبانی: تیم IT باید مشکلات کاربران خارج از سازمان را سریع‌تر مدیریت کند.
- افزایش ریسک امنیتی: تعداد بیشتر اتصالها، کنترل دسترسی و امنیت کاربران را مهم‌تر می‌کند.
آمادگی زیرساخت IT قبل از بحران از کجا شروع می‌شود؟
هیچ سازمانی نمی‌تواند همه بحران‌های آینده را پیش‌بینی کند، اما میتواند از قبل مشخص کند در زمان اختلال چه بخش‌هایی باید آماده باشند و چه تصمیم‌هایی نباید به لحظه بحران موکول شوند. برای یک ارزیابی اولیه، پاسخ این پرسش‌ها باید از قبل روشن باشد:
| بخش مورد بررسی | سؤال کلیدی |
|---|---|
| سرویس‌های حیاتی | کدام سرویس‌ها برای ادامه فعالیت سازمان ضروری هستند؟ |
| کاربران دورکار | چه افرادی در بحران به دسترسی از راه دور نیاز دارند؟ |
| سطح دسترسی | هر گروه از کاربران به چه منابعی باید دسترسی داشته باشد؟ |
| پشتیبانی IT | تیم IT چگونه از کاربران دورکار پشتیبانی می‌کند؟ |
| ظرفیت زیرساخت | اگر تعداد کاربران چند برابر شود، زیرساخت پاسخ‌گو خواهد بود؟ |
| مسیر جایگزین | اگر یک سرویس حیاتی قطع شود، جایگزین آن چیست؟ |
| پشتیبان‌گیری | آخرین بار بازیابی Backup چه زمانی آزمایش شده است؟ |
| امنیت اتصال | کاربران خارج از سازمان چگونه احراز هویت و کنترل می‌شوند؟ |
توجه کنید: زمان مناسب برای پیدا کردن پاسخ این سؤال‌ها، صبح روز بحران نیست.
یک بحران جوی چطور به مشکل IT تبدیل می‌شود؟
یک بحران جوی در ابتدا شاید فقط یک مسئله رفت‌وآمد یا حضور کارکنان به نظر برسد، اما وقتی بخشی از نیروها نتوانند به محل کار برسند، فشار خیلی زود به زیرساخت فناوری اطلاعات منتقل می‌شود. تعداد کاربران دورکار افزایش پیدا می‌کند، درخواست‌های پشتیبانی بیشتر می‌شوند و سرویس‌هایی که در روزهای عادی با ظرفیت مشخصی کار می‌کنند، باید پاسخ‌گوی شرایط متفاوتی باشند.
در این وضعیت، موضوعاتی مثل VPN، احراز هویت چندمرحله‌ای، Endpoint Security، کنترل دسترسی، Backup و Disaster Recovery از یک برنامه فنی به نیاز عملی روزانه تبدیل می‌شوند. به همین دلیل، در وبینار «ال‌نینو و امنیت سایبری؛ آمادگی زیرساخت IT برای بحران‌های غیرمنتظره» بررسی می‌کنیم که یک بحران محیطی چطور به ریسک IT تبدیل می‌شود و سازمان برای دورکاری امن، تداوم سرویس و مدیریت اختلال چه آمادگی‌هایی باید از قبل داشته باشد.
قبل از بحران، سناریوی سازمان را بررسی کنید
ممکن است شرایط جوی پیش رو هیچ اختلالی برای سازمان شما ایجاد نکند و بحران بعدی هم ارتباطی با ال‌نینو نداشته باشد. اما تعطیلی ناگهانی، محدودیت رفت‌وآمد یا هر اتفاق پیش‌بینی‌نشده دیگری میتواند در مدت کوتاهی تعداد زیادی از کارکنان را به دورکاری سوق دهد.
اگر مسئول IT، امنیت، منابع انسانی یا مدیریت سازمان هستید، بهتر است پیش از رسیدن چنین روزی بدانید کدام سرویس‌ها باید در دسترس بمانند، کارکنان چگونه متصل شوند و تیم IT چطور ادامه فعالیت سازمان را پشتیبانی کند. روز بحران زمان پیدا کردن پاسخ این سؤال‌ها نیست.
وبینار رایگان «ال‌نینو و امنیت سایبری»
در این وبینار بررسی می‌کنیم سازمان‌ها چطور می‌توانند زیرساخت IT خود را برای شرایط غیرمنتظره آماده کنند؛ از دورکاری امن و شناسایی نقاط آسیب‌پذیر گرفته تا تداوم سرویس، Backup و Disaster Recovery. هدف این است که بدانید پیش از وقوع بحران، کدام بخش‌ها باید بررسی و آماده شوند.
- تاریخ برگزاری: چهارشنبه | ۲۹ مهرماه ۱۴۰۵
- زمان برگزاری: ۰۹:۰۰ | صبح
« شرکت در این وبینار کاملاً رایگان است و پس از حضور در جلسه، گواهی حضور نیز برای شما صادر می‌شود. »
بحران بعدی ممکن است قابل پیش‌بینی نباشد، اما نحوه ادامه کار سازمان در زمان بحران را می‌توان از قبل مشخص کرد.
